Strona główna serwisu biblioteki - www.cbr.edu.pl

Rolniczy Magazyn Elektroniczny

listopad - grudzień 2010   nr 40   ISSN 1734-3070


strona główna biblioteki poprzednia strona     następna strona spis treści    redakcja


  Przegląd polskiej prasy rolniczej
Choroby i szkodniki

 

Nowa choroba truskawek / Anna Pukacka, Sylwia Stępniewska-Jarosz
(Hasło Ogrodnicze 2010 nr 8, s. 69-70)

   W 2009 r. na dwóch plantacjach w Wielkopolsce stwierdzono obecność nowego patogenu – Hainesia lythri (Desm.) Höhn. Ten gatunek grzyba porażał wszystkie organy roślin, jednak najbardziej dotkliwe straty wynikały z wywołania przez niego zgnilizny owoców truskawek.

Nowy patogen wywołuje zmiany na roślinach w postaci małych rdzawych plamek na liściach. Owoce są wyraźnie mniejsze od standardowych dla danej odmiany oraz mają rozległe, suche i żółtobrązowe zagłębione plamy. Poza tym na korzeniach występują czarne plamy, co prowadzi do karłowacenia rośliny oraz zamierania liści wskutek destrukcji wiązek przewodzących.

Grzyb ten ma szeroki zasięg geograficzny oraz duże spektrum roślin-gospodarzy (poraża ponad 50 gatunków drzew i krzewów ozdobnych oraz owocowych, bylin i innych roślin ozdobnych, w tym m.in. leszczynę, klon, malinę, poziomkę, wierzbę, pelargonię).

Rozwojowi sprawcy choroby sprzyja ciepła i wilgotna pogoda. Zarodniki konidialne H.lythri mogą rozprzestrzeniać się na plantacji z rozpryskującą się wodą, w czasie opadów lub nawadniania w formie deszczowania, a na większe odległości przenoszone są poprzez owady lub wiatr.

Zgniliznę owoców truskawki (H.lytthri) stwierdzono dotychczas w Polsce, tylko na odmianie: „Redgauntlet”, „Elkat”, „Chandler”, „Cambridge Favourite” i „Cambridge Vigour”. Na temat zwalczania tej choroby niewiele wiadomo, nie ma bowiem informacji dotyczących zwalczania sprawcy choroby środkami chemicznymi. Wiadomo jedynie (z literatury), że substancje aktywne benomyl i kaptafol są nieskuteczne.

Oprac. Aleksandra Szymańska

Nowe patogeny roślin ozdobnych / Katarzyna Kupczak
(Hasło Ogrodnicze 2010 nr 8, s. 167)

   Nowe patogeny i nowe choroby wykryte (w ostatnim czasie) na terenie Polski przez polskich fitopatologów:

  • Badana roślina: difenbachia. Objawy chorobowe: beżowe, nekrotyczne, uwodnione plamy występujące zazwyczaj przy głównym nerwie liścia oraz u podstawy pędu. Wykryty patogen: Bacillius pumilis, Flavobacterium spp., Chryseobacterium indologenes. Nazwa choroby: miękka zgnilizna difenbachii.
  • Badana roślina: falenopsis. Objawy chorobowe: na liściach brązowe, wgłębione plamy z żółtą, uwodnioną obwódką. Wykryty patogen: Acidovorax carrleyae. Nazwa choroby: bakteryjna brązowa plamistość falenopsis.
  • Badana roślina: naparstnica zwyczajna. Objawy chorobowe: na liściach jasnozielone plamy ograniczone nerwami, z czasem przebarwiające się na brązowo. Wykryty patogen: Peronospora digitalis. Nazwa choroby: mączniak rzekomy.
  • Badana roślina: pelargonia wielokwiatowa. Objawy chorobowe: żółknięcie i brązowienie liści, zgnilizna ogonków liściowych i pędów. Wykryty patogen: Phytophthora cactorum, Fusarium avenaceum, Alternaria alternata, Botrytis cinerea, Penicillium spp., Pythium sp. Nazwa choroby: ogólna nazwa – zamieranie pelargonii.
  • Badana roślina: kurkuma wąskolistna. Objawy chorobowe: liczne, drobne, brązowe plamy na liściach, szypułach, kwiatostanach. Wykryty patogen: głównie Acremonium sp., ale też Alternaria alternata, Botrytis cinerea, Pestalotia sp. Nazwa choroby: plamistość liści kurkumy.
  • Badana roślina: cyklamen. Objawy chorobowe: więdnięcie rośliny, zazwyczaj jej części, brunatnienie i czernienie oraz zamieranie korzeni, żółtobrązowe przebarwienie tkanek wewnątrz bulwy. Wykryty patogen: Fusarium oxysporum, Alternaria alternata, Botrytis cinerea, Cylindrocarpon radicicola, Penicillium purpurogenum. Nazwa choroby: brak.
  • Badana roślina: miskant olbrzymi. Objawy chorobowe: na liściach brunatne, powiększające się podłużnie plamy, z czasem wewnątrz przebarwiające się na beżowo, silnie porażone liście zamierają. Wykryty patogen: Stagnospora tainanensis. Nazwa choroby: brak.
Oprac. Aleksandra Szymańska

Zwalczanie zwójkówek liściowych / Marcin Oleszczak
(Owoce Warzywa Kwiaty 2010 nr 19, s.42-43)

   W mijającym roku dużym problemem w sadach jabłoniowych były zwójkówki liściowe. Znaczne opóźnienie wykonania pierwszych zabiegów zwalczających te szkodniki, doprowadziło do mniejszej skuteczności kolejnych opryskiwań.

Przystępując do zwalczania zwójkówek liściowych należy pamiętać, że są to gatunki oligo- lub polifagiczne (występują na wielu gatunkach roślin uprawnych i dziko rosnących) i są doskonale przystosowane do bytowania w naszych sadach i ich otoczeniu. Ze względu na wielogatunkowość tych szkodników każdy sadownik, dzięki stałemu monitoringowi lub zastosowaniu pułapek feromonowych, powinien wiedzieć z którym rodzajem ma w danym momencie do czynienia. Jest to bowiem niezbędne do określenia terminów ich zwalczania oraz doboru odpowiednich insektycydów.

Skład gatunkowy zwójkówek liściowych jest charakterystyczny dla danego regionu, a nawet dla konkretnego siedliska. Za pomocą pułapek feromonowych, oprócz składu, można określić również termin rozpoczęcia lotów poszczególnych gatunków, ich dynamikę oraz porę maksymalnego nasilenia lotów i ich zakończenia. Aby przyniosły pożądane rezultaty pułapki należy przeglądać co najmniej 2-3 razy w tygodniu, wymieniać zbiorniki z feromonem oraz podłogi lepowe, a uzyskane przy ich pomocy dane spisywać i analizować. Na podstawie obserwacji i analizy odłowów można wyznaczyć także termin zastosowania poszczególnych grup preparatów zwalczających te szkodniki. Trzeba też pamiętać o systematycznie prowadzonych lustracjach sadów.

Zabiegi zwalczania zimujących gąsienic zwójki siatkóweczki i wydłubki oczateczki powinno się rozpocząć w fazie zielonego pąka jabłoni, zaś zwójki bukóweczki i różóweczki tuż przed kwitnieniem. Kolejnych opryskiwań osobników pierwszego pokolenia dokonuje się: w przypadku zwójki siatkóweczki – pod koniec czerwca lub w pierwszej dekadzie lipca, zwójki bukóweczki i wydłużki oczateczki – w drugiej lub trzeciej dekadzie lipca. Gąsienice drugiego pokolenia zwalcza się w sierpniu.

Podsumowując wszystkie zabiegi ochronne powinny obejmować od 1 do 2 zabiegów wiosną i do około 3 zabiegów latem.

Oprac. Joanna Radziewicz

Obrona przed gryzoniami
(Kwietnik 2010 nr 9, s. 31)

   Drobne gryzonie, jakie można spotkać w ogrodach, zazwyczaj bywają sprzymierzeńcami człowieka (zjadają larwy, pędraki i inne glebowe szkodniki roślin). Zdarza się jednak, że bywają też sprawcami widocznych strat. W ogrodach można spotkać krety, norniki polne, nornice rude, myszy zaroślowe, szczury oraz karczowniki ziemnowodne.

  • Krety kopią w glebie rozległe korytarze, wyrzucają na zewnątrz ziemię, zasypują rośliny na rabatach i grządkach, szpecą trawnik i utrudniają jego koszenie.
  • Norniki polne bytują w ogrodach z piaszczysto-gliniastą glebą, lubią miejsca nasłonecznione i wilgotne. Kopią rozgałęzione nory, są aktywne nawet pod śniegiem. Zjadają kłącza i cebulki kwiatów, warzywa i pędy krzewów.
  • Nornice rude dość często występują w ogrodach drążąc pod ściółką korytarze i nory. Budują gniazda głębiej pod korzeniami roślin, co doprowadza do ich więdnięcia. Nocą obgryzają owoce i korę młodych pędów. Nornice rude, gdy pojawią się licznie, mogą zniszczyć dużą część roślin, szczególnie w sadach oraz wśród świeżo posadzonych drzewek.
  • Myszy zaroślowe kopią dość głębokie nory, a przy otworach wlotowych usypują kupki piasku. Zjadają nasiona, owady, cebulki kwiatowe, pąki drzew i młodą korę.
  • Szczury jako zwierzęta wszystkożerne, w przechowalniach i ogrodach wyjadają owoce, warzywa i nasiona. Roznoszą choroby groźne u ludzi.
  • Karczowniki ziemnowodne występują w ogrodach płożonych w pobliżu stawów, kopią w ziemi korytarze, gniazda i komory spichrzowe, w których gromadzą zapasy. Gryzonie te podgryzają korzenie drzew i krzewów (szczególnie lubią róże i winorośle), warzywa korzeniowe, ziemniaki, cebule roślin ozdobnych.

Dobrym sposobem na pozbycie się gryzoni jest wypłaszanie i chwytanie. W otworach wlotowych norek i korytarzy można umieścić świece dymne lub liście czarnego bzu. Można również zastawić pułapki w ogrodzie.

Pomocne bywają też środki chemiczne: trutki na myszy i szczury w postaci płatków, ziarna, pasty lub kostek. Na glebach zwięzłych skuteczne bywają świece gazujące, które umieszcza się w norach.

Oprac. Aleksandra Szymańska

Podziemni podgryzacze / Alicja Gawryś
(Kwietnik 2010 nr 9, s. 31)

   Profilaktyka w obronie przed gryzoniami to przede wszystkim:

  • utrzymanie porządku, wycinanie resztek roślinnych, przekopywanie ziemi co utrudnia gryzoniom osiedlanie się,
  • profilaktyczne obsiewanie grządek gorczycą, a na rabatach sadzenie inkarwilli lub korony cesarskiej, które są roślinami odstraszającymi gryzonie,
  • zakładanie szerokich żywopłotów, co z kolei zachęca drapieżne ptaki, jeże i kuny do osiedlenia się w ogrodzie. Są to jednak naturalni wrogowie gryzoni, którzy mogą pomóc w walce z nimi,
  • cebule gatunków ozdobnych sadzi się w ażurowych koszyczkach z plastiku,
  • pnie drzewek owocowych owija się siatką ochronną (plastikową, metalową) lub smaruje się pastą, np. Tirep 18 A.
Oprac. Aleksandra Szymańska




strona główna biblioteki poprzednia strona      następna strona spis treści    redakcja


 © Centralna Biblioteka Rolnicza, Warszawa 2010