Strona główna serwisu biblioteki - www.cbr.edu.pl

Rolniczy Magazyn Elektroniczny

             Centralna Biblioteka Rolnicza

Styczeń 2009   Nr 29   ISSN 1734-3070


strona główna biblioteki poprzednia strona      następna strona spis treści    redakcja


  Użyteczne Informacje

Pszenica ozima
 

   Pszenica jest najważniejszym pod względem gospodarczym zbożem w kraju. Jej uprawa na obecnych terenach Polski była prowadzona już w epoce neolitu, czego dowodzą odkrycia dokonane przez paleobotaników. Ze względu na znacznie trudniejsze i ulegające częstym zmianom warunki klimatyczne, uprawiano przede wszystkim trzy gatunki tego zboża, charakteryzujące się mniejszymi wymaganiami: płaskurkę, samopszę oraz orkisz. Ich uprawa była prowadzona jeszcze w VIII wieku n.e., a na terenach podgórskich pola obsiewano orkiszem nawet pod koniec XVIII wieku. Znaleziska paleobotaniczne świadczą o tym, że już w okresie neolitu mogła być na tych terenach uprawiana także pszenica zwyczajna, jednak pierwsze materiały historyczne na temat jej uprawy pochodzą dopiero z XVII wieku. Najwcześniejsze informacje o formie jarej i ozimej tego gatunku pszenicy na ziemiach polskich zawiera opracowanie pochodzące z początków XIX wieku, wymieniające 9 odmian ozimych.

Już w XVI wieku, poprzez port z Gdańsku, polska pszenica była eksportowana, ciesząc się szczególnym powodzeniem w Anglii i na terenach niemieckich. Sprzedaż polskiej pszenicy na rynkach międzynarodowych ustępowała jednak, pod względem ilościowym, eksportowi polskiego żyta, którego produkcja na naszych ziemiach tradycyjnie przewyższała produkcję pszenicy. Żyto zaczęło tracić swój prymat w polskich uprawach, na korzyść pszenicy, właściwie dopiero w drugiej połowie XX wieku, ze względu na znacznie niższą dochodowość w porównaniu do pozostałych zbóż.

Rynek zbóż zaliczany jest do rynków strategicznych, czyli o szczególnym znaczeniu gospodarczym. W bieżącym sezonie sytuacja na rynku pszenicy będzie zasadniczo różniła się od sytuacji na rynku zbóż paszowych. W przypadku pszenicy przewiduje się zwiększenie zbiorów o 65 mln ton, a jej zużycie o 35 mln ton. W sezonie 2008/2009 przewiduje się też wzrost światowych obrotów pszenicą. Zapotrzebowanie na jej import oceniane jest na 120 mln ton (111 mln ton w sezonie 2007/2008). Decydujący wpływ będzie miał tutaj wzrost popytu importowego na Bliskim Wschodzie (o 59,8%), w Afryce Południowej (o 16,7%) oraz w krajach azjatyckich (o 14,4%). Zbiory pszenicy w głównych krajach eksporterskich (USA, UE, Kanada, Australia, Argentyna) w sezonie 2008/2009 szacowane są na 274,1 mln ton tj. o 22% więcej niż w poprzednim sezonie. W krajach UE-27 były one wyższe o 23% i wynosiły 147,2 mln ton.

W Polsce zbiory pszenicy w 2008 roku wyniosły szacunkowo 8966 tys. ton i w porównaniu z rokiem poprzednim były wyższe o 649 tys. ton . W reakcji na bardzo wysokie ceny zbóż rolnicy zwiększyli areał zbóż towarowych, w tym pszenicy (o 7,8 %). Powierzchnia zasiewów pszenicy w 2008 wyniosła około 3250 tys. ha. Znaczne zróżnicowanie jakości gleb w poszczególnych regionach kraju skutkuje przestrzennym zróżnicowaniem znaczenia tego gatunku w uprawie. Największy udział w zasiewach zbóż pszenica ozima ma w województwach dolnośląskim i opolskim, a także małopolskim i podkarpackim (40-50%), przy średniej około 23%. Natomiast na Podlasiu, Mazowszu i w województwie łódzkim udział w strukturze zasiewów zbóż nie przekracza 10%.

Mimo ogólnie nieco gorszej jakości ziarna, ozima forma pszenicy jest podstawowym zbożem chlebowym, gdyż dzięki większej wydajności mąki i mniejszej zawartości popiołu niż u formy jarej jest preferowana w skupie na cele młynarsko-piekarskie. Duża część wyprodukowanego ziarna przeznaczona jest także na paszę oraz inne cele konsumpcyjne, np. ciastka czy makaron.

Odmiany pszenicy ozimej wykazują znaczne zróżnicowanie zarówno cech rolniczych jak i użytkowych, co z kolei umożliwia indywidualne określenie preferencji przy wyborze odpowiedniej odmiany. Najpoważniejszym problemem jest właściwa ocena plenności, gdyż w tym przypadku różnice międzyodmianowe zmieniają się zarówno w poszczególnych doświadczeniach w danym roku, jak i w poszczególnych latach. W związku z tym przed dokonaniem wyboru warto zapoznać się wynikami plonowania odmian w różnych rejonach kraju, a także wynikami z poszczególnych województw. Potencjalna jakość technologiczna odmian może się w pełni ujawnić dopiero przy odpowiednio wysokiej zawartości białka w ziarnie. Duży wpływ na to ma pogoda i agrotechnika, a zwłaszcza poziom nawożenia azotowego. W doświadczeniach, z których pobiera się próby ziarna do badań technologicznych, stosuje się przeciętnie około 170-180 kg azotu na 1 ha, w tym 35 kg w fazie kłoszenia się pszenicy. Przy uprawie pszenicy na ciastka nawożenie azotowe należy ograniczyć do 80-100 kg azotu na 1 ha., gdyż surowiec nie może zawierać zbyt dużo białka.

Odmiany pszenicy ozimej, ze względu ja jakość ziarna, mąki i ciasta, dzieli się na pięć grup jakościowych:

  • E – Pszenica elitarna: odmiany elitarne pszenicy są bardzo odporne na porastanie, charakteryzują się też najlepszą wartością przemiałową, a ich wartość wypiekowa wskazuje na możliwość polepszenia wartości wypiekowej słabszych odmian. Dlatego mąka tych odmian stosowana jest jako plepszacz. Obecnie w Polsce nie ma zarejestrowanych odmian elitarnych pszenicy ozimej.
  • A – Pszenica jakościowa: odznacza się dużą odpornością na porastanie, dobrą wartością przemiałową i bardzo dobrą jakością wypiekową.
  • B – Pszenica chlebowa: jakość tych odmian pozwala na wykorzystanie ziarna do przemiału i wypieku. W tym zakresie ziarno ma wartość określaną jako dobrą i dość dobrą i nie wykazuje podwyższonej aktywności amylolitycznej (obniżonej liczby opadania).
  • K – Pszenica ciasteczkowa: odmiany te spełniają wymagania przemysłu cukierniczego, a więc odznaczają się przede wszystkim mniejszą zawartością białka oraz niską aktywnością enzymów proteolitycznych i amylolitycznych, czyli wysoką liczbą opadania, słabym rozmiękczeniem i niską energią ciasta.
  • C – Pszenica pozostała, w tym paszowa: wszystkie odmiany, które nie zostały zakwalifikowane do grupy E, A, B, K.

Kryterium podziału stanowi ocena kilku cech jakościowych ziarna, mąki i ciasta, podawana w skali 9-stopniowej. Niespełnienie wymagań granicznych, choćby dotyczyło to tylko jednej cechy, powoduje zaliczenie odmiany do odpowiednio niższej grupy jakościowej.

Wymagania stawiane przed poszczególnymi grupami jakościowymi
odmian pszenicy ozimej*

Grupa jakościowa Elitarna (E) Jakościowa (A) Chlebowa (B) Ciasteczkowa (K)
Objętość chleba Min.8 Min.6 Min.4 Min.4
Liczba opadania Min.6 Min.5 Min.4 Min.6
Zawartość białka Min.7 Min.5 Min.4 Min.5
Wskaźnik sedymentacji Min.7 Min.5 Min.3 Min.3
Wodochłonność mąki Min.8 Min.6 Min.5 Min.4
Rozmiękczenie ciasta Min.8 Min.6 Min.4 Min.5
Energia ciasta Min.8 Min.6 Min.4 Min.4
Wydajność mąki Min.5 Min.4 Min.4 Min.4


* Źródło: Artyszak A.: Technologia produkcji pszenicy ozimej. Warszawa 2006.

Podstawowym rolniczym kryterium oceny odmian ozimych jest plon ziarna i ich mrozoodporność. Rolnicy powinni zwrócić uwagę przede wszystkim na plonowanie odmian w rejonie ich gospodarstwa. Pomocna tutaj może być lista odmian zalecanych do uprawy na terenie każdego województwa, zamieszczona na stronie internetowej Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (www.coboru.pl).

Po wejściu Polski do Unii Europejskiej możliwe jest także wprowadzenie do uprawy odmian z listy unijnej, które nie są zarejestrowane w Polsce. Jest to jednak nieco ryzykowne, ponieważ nie zostały one sprawdzone w warunkach naszego kraju.
Obecnie w Polsce jest zarejestrowanych 56 odmian pszenicy ozimej, w tym 45 odmian z grupy A, 21 odmian z grupy B, 2 odmiany z grupy K i 9 odmian z grupy C.

Poniżej krótka charakterystyka polskich odmian jakościowych i chlebowych zarejestrowanych w latach 2005-2008 oraz odmian z grupy K i C.

Odmiany jakościowe (grupa A)

  • Kohelia – Odmiana zarejestrowana w 2008 roku. Mrozoodporność – średnia. Odporność na wszystkie ważniejsze choroby – przeciętna. Rośliny są dość wysokie, o małej do bardzo małej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania – średni. Masa 1000 ziaren – duża do bardzo dużej, wyrównanie i gęstość w stanie zsypnym – średnie. Odporność na porastanie w kłosie – przeciętna, liczba opadania – duża. Zawartość białka i glutenu – średnia. Wskaźnik sedymentacyjny SDS – duży do bardzo dużego. Wydajność ogólna mąki – dość dobra. Plenność – średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby – przeciętna.

  • Mulan – Odmiana zarejestrowana w 2008 roku. Mrozoodporność – mała do średniej. Odporność na rdzę brunatną i septoriozę liści – dość duża, na mączniaka, septoriozę plew i choroby podstawy źdźbła – przeciętna, na brunatną plamistość liści i fuzariozę kłosów – dość mała. Rośliny są średniej wysokości, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania – dość wczesny. Masa 1000 ziaren – średnia, wyrównanie dobre, gęstość w stanie zsypnym – mała. Odporność na porastanie w kłosie i liczba opadania – dość duże. Zawartość białka – średnia, ilość glutenu – dość duża. Wskaźnik sedymentacyjny SDS – dość duży. Wydajność ogólna mąki – dość słaba. Plenność – bardzo dobra. Tolerancja na zakwaszenie gleby – przeciętna.

  • Muszelka - Odmiana zarejestrowana w 2008 roku. Mrozoodporność – mała do średniej. Odporność na mączniaka i rdzę brunatną – dość duża, na choroby podstawy źdźbła – przeciętna, na septoriozę liści – dość mała, na brunatną plamistość liści, septoriozę plew i fuzariozę kłosów – mała. Rośliny są bardzo niskie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia – dość wczesny, dojrzewania – średni. Masa 1000 ziaren – dość mała, wyrównanie – słabe, gęstość w stanie zsypnym – mała. Odporność na porastanie w kłosie – średnia, liczba opadania – duża. Zawartość białka – średnia, ilość glutenu – dość duża. Wskaźnik sedymentacyjny SDS – duży. Wydajność ogólna mąki – przeciętna. Plenność – dobra. Tolerancja na zakwaszenie gleby – przeciętna.

  • Ostroga - Odmiana zarejestrowana w 2008 roku. Mrozoodporność średnia. Odporność na rdzę brunatną – duża do bardzo dużej, na brunatną plamistość liści, septoriozę liści i plew oraz choroby podstawy źdźbła – dość duża, na fuzariozę kłosów – przeciętna, na mączniaka – dość mała. Rośliny są średniej wysokości, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania – późny. Masa 1000 ziaren – duża do bardzo dużej, wyrównanie – dobre, gęstość w stanie zsypnym – średnia. Odporność na porastanie w kłosie – duża, liczba opadania – dość duża. Zawartość białka i glutenu – dość duża. Wskaźnik sedymentacyjny SDS – duży do bardzo dużego. Wydajność ogólna mąki – dość dobra. Plenność – średnia. Tolerancja na zakwaszenie gleby – przeciętna.

  • Aketur – Odmiana zarejestrowana w 2007 roku. Mrozoodporność dość mała. Odporność na mączniaka duża do bardzo dużej, na rdzę brunatną i fuzariozę kłosów duża, na septoriozę plew dość duża, na brunatną plamistość liści, septoriozę liści i choroby podstawy źdźbła przeciętna. Rośliny średniej wysokości, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia późny do bardzo późnego, dojrzewania średni. Przeciętna masa 1000 ziaren. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania bardzo duża. Zawartość białka bardzo duża, ilość glutenu duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacyjny SDS duży do bardzo dużego. Wydajność ogólna mąki przeciętna, barwa mąki żółta, plenność przeciętna, tolerancja na zakwaszanie gleby średnia.

  • Figura – Odmiana zarejestrowana w 2007 roku. Plenność dobra. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni, mrozoodporność średnia, odporność na mączniaka – duża, na brunatną plamistość liści, septoriozę liści i plew oraz fuzariozę kłosów – przeciętna, na rdzę brunatną i choroby podstawy źdźbła – dość mała. Rośliny są dość wysokie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość wczesny, termin dojrzewania – średni. Masa na 1000 ziaren, wyrównanie i gęstość w stanie zsypnym średnie. Odporność na porastanie w kłosie średnia, liczba opadania dość duża. Zawartość białka i glutenu średnia. Wskaźnik sedymentacji SDS duży. Wydajność ogólna mąki dość dobra. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Alkazar – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Mrozoodporność mała. Odporność na mączniaka – duża do bardzo dużej, na rdzę brunatną i choroby podstawy źdźbła – dość duża, na septoriozę liści i plew – średnia, na fuzariozę kłosów – dość mała, na brunatną plamistość liści – mała do bardzo małej. Rośliny bardzo niskie, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren mała, wyrównanie dość słabe, gęstość w stanie zsypnym mała do bardzo małej. Odporność na porastanie w kłosie średnia, liczba opadania duża. Zawartość białka i ilość glutenu średnie. Wskaźnik sedymentacji SDS duży. Wydajność ogólna mąki przeciętna. Plenność dobra. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

  • Boomer – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Mrozoodporność mała. Odporność na rdzę brunatną – duża, na septoriozę liści i choroby podstawy źdźbła – dość duża, na brunatną plamistość liści i septoriozę plew – średnia, na mączniaka – dość mała, na fuzariozę kłosów – mała. Plenność bardzo dobra. Rośliny są niskie do bardzo niskich, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Masa 1000 ziaren dość mała, wyrównanie dość słabe, gęstość w stanie zsypnym średnia, odporność na porastanie w kłosie przeciętna, liczba opadania bardzo duża. Zawartość białka i glutenu średnia. Wskaźnik sedymentacji SDS duży. Wydajność ogólna mąki przeciętna, barwa mąki żółta. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

  • Ludwig – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Plenność przeciętna, przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki dość mała. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia. Rośliny są wysokie, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania średni. Mrozoodporność dość mała, odporność na mączniaka, septoriozę liści i plew oraz fuzariozę – średnia, odporność na brunatną plamistość liści dość duża, a na rdzę brunatną i choroby podstawy źdźbła dość mała. Masa 1000 ziaren duża, wyrównanie dość dobre, gęstość w stanie zsypnym przeciętna. Odporność na porastanie w kłosie mała, liczba opadania duża. Zawartość białka i glutenu duża. Wskaźnik sedymentacji SDS duży.

  • Naridana – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Plenność dość dobra, przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki dość dobra, barwa mąki żółta. Rośliny są dość niskie, o średniej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania średni. Zawartość białka i glutenu duża. Mrozoodporność prawie średnia. Odporność na brunatną plamistość liści, rdzę brunatną, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła średnia, na septoriozę plew dość mała, na mącznika i septoriozę liści mała. Masa 1000 ziaren duża, wyrównanie dość dobre, gęstość w stanie zsypnym przeciętna. Odporność na porastanie w kłosie mała, liczba opadania duża. Wskaźnik sedymentacji SDS duży do bardzo dużego. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Ostka Strzelecka – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Plenność dość słaba, przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki dość słaba, zawartość białka duża do bardzo dużej, glutenu dość duża. Rośliny są dość wysokie, o średniej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Mrozoodporność prawie średnia. Odporność na brunatną plamistość liści i septoriozę plew – dość duża, na mączniaka, septoriozę liści, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła średnia, na rdzę brunatną dość mała. Masa 1000 ziaren mała, wyrównanie dość słabe, gęstość w stanie zsypnym średnia. Wskaźnik sedymentacji SDS bardzo duży. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

  • Turkis – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Plenność dobra, przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki przeciętna, zawartość białka i glutenu średnia. Rośliny są dość niskie, o średniej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Mrozoodporność dość mała. Odporność na mączniaka duża do bardzo dużej, na septoriozę liści dość duża, na rdzę brunatną, septoriozę plew i choroby podstawy źdźbła przeciętna, na fuzariozę kłosów dość mała, na brunatną plamistość liści mała do bardzo małej. Masa 1000 ziaren dość mała, wyrównanie i gęstość w stanie zsypnym średnie. Odporność na porastanie w kłosie przeciętna, liczba opadania bardzo duża. Wskaźnik sedymentacji SDS duży. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Legenda – Odmiana zarejestrowana w 2005 roku. Plenność dość dobra. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki, mimo dobrej zdrowotności, większy niż średnio dla gatunku. Wydajność ogólna mąki dość dobra, zawartość białka i glutenu duża. Rośliny są wysokie do bardzo wysokich, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Mrozoodporność dość duża. Odporność na mączniaka, septoriozę liści i plew oraz fuzariozę kłosów dość duża, na rdzę brunatną, brunatną plamistość liści i choroby podstawy źdźbła średnia. Masa 1000 ziaren dość mała, wyrównanie dość dobre, gęstość w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie mała, liczba opadania duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacji SDS duży do bardzo dużego. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Wydma – Odmiana zarejestrowana w 2005 roku. Plenność dość dobra, przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki dość dobra, zawartość białka i glutenu dość duża. Rośliny są niskie, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Mrozoodporność prawie średnia. Odporność na fuzariozę kłosów dość duża, na mączniaka, brunatną plamistość liści, septoriozę plew i choroby podstawy źdźbła – średnia, na septoriozę liści dość mała, na rdzę brunatną mała. Masa 1000 ziaren mała do bardzo małej, wyrównanie przeciętne, gęstość w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacji SDS duży do bardzo dużego. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

Odmiany chlebowe (grupa B)

  • Garantus – Odmiana zarejestrowana w 2007 roku. Plenność dość dobra. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki średnia. Rośliny są niskie, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Zawartość białka dość duża, glutenu duża. Mrozoodporność mała. Odporność na mączniaka duża, na rdzę brunatną i choroby podstawy źdźbła dość duża, na septoriozę liści i plew oraz fuzariozę kłosów przeciętna, na brunatną plamistość liści mała. Masa 1000 ziaren bardzo mała, wyrównanie słabe, gęstość w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacji SDS dość duży. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Meteor - Odmiana zarejestrowana w 2007 roku. Plenność dość dobra. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki przeciętna, barwa jasnożółta. Rośliny są niskie, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Zawartość białka dość duża, glutenu przeciętna. Mrozoodporność mała. Odporność na mączniaka, rdzę brunatną i septoriozę liści duża, na septoriozę plew i choroby podstawy źdźbła dość duża, na brunatną plamistość liści i fuzariozę kłosów średnia. Masa 1000 ziaren mała, wyrównanie słabe, gęstość w stanie zsypnym dość mała. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacji SDS średni. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Nateja - Odmiana zarejestrowana w 2007 roku. Plenność przeciętna. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki dość dobra. Rośliny są wysokie, o średniej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Zawartość białka i glutenu dość duże. Mrozoodporność średnia. Odporność na rdzę brunatną i fuzariozę kłosów dość duża, na mączniaka, septoriozę liści i plew oraz choroby podstawy źdźbła przeciętna, na brunatną plamistość liści dość mała. Masa 1000 ziaren duża, wyrównanie przeciętne, gęstość w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie dość mała, liczba opadania duża. Wskaźnik sedymentacji SDS duży. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Anthus – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Plenność dobra do bardzo dobrej. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki przeciętna, zawartość białka i glutenu średnia. Rośliny są dość niskie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Mrozoodporność dość mała. Odporność na septoriozę plew i fuzariozę kłosów duża, na mączniaka, rdzę brunatną i septoriozę liści dość duża, na choroby podstawy źdźbła średnia, na brunatną plamistość liści mała do bardzo małej. Masa 1000 ziaren przeciętna, wyrównanie dość słabe, gęstość w stanie zsypnym średnia. Odporność na porastanie w kłosie średnia, liczba opadania duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacji SDS duży. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

  • Batuta – Odmiana zarejestrowana w 2006 roku. Plenność przeciętna. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Wydajność ogólna mąki średnia, zawartość białka średnia, glutenu dość duża Rośliny średniej wysokości, o dość dużej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Mrozoodporność dość duża. Odporność na mączniaka, brunatną plamistość liści, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła dość duża, na rdzę brunatną, septoriozę liści i plew – przeciętna. Masa 1000 ziaren dość duża, wyrównanie i gęstość w stanie zsypnym przeciętne. Odporność na porastanie w kłosie średnia, liczba opadania duża do bardzo dużej. Wskaźnik sedymentacji SDS duży. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

Odmiany ciasteczkowe (grupa K)

  • Slade – Odmiana zarejestrowana w 2003 roku. Plenność dobra do bardzo dobrej. Rośliny są bardzo niskie, o dość małej odporności na wyleganie. Zawartość białka dość mała. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Mrozoodporność mała do bardzo małej. Odporność na mączniaka i rdzę brunatną duża, na septoriozę liści dość duża, na brunatną plamistość liści, septoriozę plew i choroby podstawy źdźbła średnia, na fuzariozę kłosów dość mała. Masa 1000 ziaren mała do bardzo małej, wyrównanie słabe, gęstość w stanie zsypnym mała do bardzo małej. Odporność na porastanie w kłosie średnia, liczba opadania duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

  • Zorza – Odmiana zarejestrowana w 1995 roku. Plenność dość słaba. Rośliny są wysokie, o średniej o odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Zawartość białka średnia. Mrozoodporność mała. Odporność na brunatną plamistość dość duża, na mączniaka, septoriozę liści, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła średnia, na rdzę brunatną i septoriozę plew dość mała. Masa 1000 ziaren duża, wyrównanie dobre, gęstość w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie i liczba opadania duże. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

Odmiany pastewne (grupa C)

  • Izyda – Odmiana zarejestrowana w 2004 roku. Plenność przeciętna. Rośliny są dość wysokie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Zawartość białka duża. Mrozoodporność mała do średniej. Odporność na rdzę brunatną duża, na brunatną plamistość liści dość duża, na mączniaka, septoriozę plew, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła średnia, na septoriozę liści dość mała. Masa 1000 ziaren dość mała, wyrównanie średnie, gęstość w stanie zsypnym dość duża. Odporność na porastanie w kłosie i liczba opadania średnie. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość duża.

  • Kaja – Odmiana zarejestrowana w 1997 roku. Plenność średnia. Rośliny są wysokie do bardzo wysokich, o małej odporności na wyleganie. Zawartość białka dość duża. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Mrozoodporność dość duża. Odporność na brunatną plamistość liści i septoriozę liści duża, na septoriozę plew i fuzariozę kłosów dość duża, na mączniaka, rdzę brunatną i choroby podstawy źdźbła średnia. Masa 1000 ziaren duża, wyrównanie i gęstość w stanie zsypnym średnie. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

  • Kamila – Odmiana zarejestrowana w 1989 roku. Plenność dość słaba. Rośliny są wysokie, o dość małej odporności na wyleganie. Zawartość białka dość duża. Termin kłoszenia wczesny, dojrzewania dość wczesny. Mrozoodporność mała do średniej. Odporność na septoriozę plew, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła średnia, na mączniaka, rdzę brunatną i septoriozę liści dość mała. Masa 1000 ziaren bardzo duża, wyrównanie dobre, gęstość w stanie zsypnym średnia. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania bardzo duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość duża.

  • Markiza – Odmiana zarejestrowana w 2007 roku. Plenność dobra. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Rośliny są średniej wielkości, o dużej odporności na wyleganie. Zawartość białka dość duża. Termin kłoszenia dość wczesny, dojrzewania średni. Mrozoodporność średnia. Odporność na mączniaka – duża, na choroby podstawy źdźbła dość duża, na rdzę brunatną, brunatną plamistość liści, septoriozę plew i fuzariozę kłosów średnia, na septoriozę liści dość mała. Masa 1000 ziaren i wyrównanie średnie. Odporność na porastanie w kłosie średnie, liczba opadania duża do bardzo dużej. Tolerancja na zakwaszenie gleby średnia.

  • Mikula – Odmiana zarejestrowana w 1999 roku. Plenność dość słaba. Rośliny są wysokie do bardzo wysokich, o przeciętnej odporności na wyleganie. Zawartość białka dość duża. Termin kłoszenia i dojrzewania średni. Mrozoodporność średnia. Odporność na ważniejsze choroby średnia, na brunatną plamistość liści dość duża, na mączniaka dość mała. Masa 1000 ziaren bardzo duża, wyrównanie dobre do bardzo dobrego, gęstość w stanie zsypnym średnia. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

  • Rapsodia – Odmiana zarejestrowana w 2003 roku. Plenność dobra do bardzo dobrej. Rośliny są bardzo niskie, o dość dużej odporności na wyleganie. Zawartość białka dość mała. Termin kłoszenia średni, dojrzewania dość wczesny. Mrozoodporność mała do bardzo małej. Odporność na rdzę brunatną duża do bardzo dużej, na mączniaka dość duża, na brunatną plamistość liści, septoriozę liści, fuzariozę kłosów i choroby podstawy źdźbła średnia, na septoriozę plew dość mała. Masa 1000 ziaren dość mała, wyrównanie dość słabe. Odporność na porastanie w kłosie średnia, liczba opadania duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby dość mała.

  • Satyna – Odmiana zarejestrowana w 2004 roku. Plenność dość dobra. Rośliny są średniej wysokości, o dość dużej odporności na wyleganie. Zawartość białka średnia. Termin kłoszenia i dojrzewania dość wczesny. Mrozoodporność dość duża. Odporność na mączniaka duża, na brunatną plamistość liści, septoriozę liści i choroby podstawy źdźbła średnia, na rdzę brunatną, septoriozę plew i fuzariozę kłosów dość mała. Masa 1000 ziaren i wyrównanie średnie, gęstość w stanie zsypnym dość mała. Odporność na porastanie w kłosie mała, liczba opadania duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

  • Symfonia – Odmiana zarejestrowana w 1999 roku. Plenność słaba. Rośliny są niskie, o przeciętnej odporności na wyleganie. Zawartość białka przeciętna. Termin kłoszenia dość późny, dojrzewania średni. Mrozoodporność dość duża. Odporność na ważniejsze choroby średnia, na brunatną plamistość liści dość duża. Masa 1000 ziaren dość duża, wyrównanie dość dobre, gęstość w stanie zsypnym średnia. Odporność na porastanie w kłosie dość duża, liczba opadania duża. Tolerancja na zakwaszenie gleby przeciętna.

Joanna Radziewicz

Literatura:

  1. Zych J.: Jaką odmianę pszenicy wybrać?. Agrotechnika 2007 nr 9 s.7-10.
  2. Meszka E., Kupczyk K.: Pszenica i rzepak – odmiany ozime. Ochrona Roślin 2007 nr 7/8 s. 20-24.
  3. Artyszak A.: Technologia produkcji pszenicy ozimej. Warszawa 2006.
  4. Rynek zbóż: stan i perspektywy. Październik 2008.
  5. Lista Opisowa Odmian za lata 2004-2007.
  6. www.farmer.pl



strona główna biblioteki poprzednia strona      następna strona spis treści    redakcja


 © Centralna Biblioteka Rolnicza, Warszawa 2009