Ptasia grypa od lat znajduje się w centrum uwagi. Szczególne zaniepokojenie budzi w okresie migracji ptaków. Spowodowane przez nią straty trudno oszacować. Występują one nawet w krajach, gdzie choroby tej nie zanotowano - powodem tego jest obawa ludzi przed spożywaniem mięsa drobiu.
Stale niestety zwiększa się zasięg ptasiej grypy. Obecnie występowanie tej choroby stwierdzono u dzikiego ptactwa w 55 krajach na świecie, w tym w 26 państwach europejskich.
Ryzyko zakażenia ludzi określa się jako minimalne. Niemal we wszystkich przypadkach było ono spowodowane bezpośrednim kontaktem z zakażonymi ptakami lub powierzchnią skażoną ich odchodami.
Według Światowej Organizacji Zdrowia, liczba potwierdzonych laboratoryjnie przypadków zachorowań ludzi na ptasią grypę wynosi (stan na 29.03.2007 r.): Azerbejdżan - 8, Chiny - 23, Dżibuti - 1, Egipt - 29, Indonezja - 81, Irak - 3, Kambodża - 6, Laos - 2, Nigeria - 1, Tajlandia - 25, Turcja - 12, Wietnam - 93. Łącznie zachorowały 284 osoby, z czego zmarło - 169.

Gatunki podatne na influenzę ptaków

  Influenzę wykryto u brojlerów kurzych, kur niosek, kaczek, a także u sokołów wędrownych (Hongkong). Wiadomo, że może także atakować indyki, gęsi, perliczki, przepiórki i bażanty.

Sposób zakażenia

  Influenza drobiu znana jest od 1901 r., ale dopiero w 1955 r. zidentyfikowano wywołującego ją patogena. Jest to wirus z rodziny Orthmyxviridae. Zidentyfikowano różne jego typy, które wywołują chorobę o różnym stopniu nasilenia. Epidemia występuje co kilka lat na całym świecie (w Polsce jej nie notowano). Najprawdopodobniej pojawia się na skutek pośredniego lub bezpośredniego kontaktu drobiu domowego z dzikimi ptakami wodnymi. Kiedy choroba wystąpi w stadzie, rozprzestrzenia się szybko. Zakażenie następuje przez kontakt z odchodami chorych ptaków, a także z wydzieliną z ich oczu i nozdrzy. Stwierdzono, że wirusy występują także w żółtku i białku jaja. Z zakażonych jaj nie wylęgają się kurczęta, ale zawartość jaja po stłuczeniu może przyczyniać się do rozszerzenia epidemii. W wypadku dużego zagęszczenia ptaków może występować zakażenie kropelkowe. Ze stada do stada przenosi się nie tylko z chorymi ptakami, ale również poprzez zanieczyszczony sprzęt, środki transportu, itd.
U ludzi zakażenie następuje przez kontakt z chorymi ptakami. Przeniesienie się choroby z człowieka na człowieka jest niezwykle rzadkie.

Objawy

  Okres wylęgania influenzy trwa od 3 do 7 dni w zależności od szczepu wirusa, gatunku drobiu i jego wieku. Objawy kliniczne choroby są bardzo zróżnicowane. Najczęściej pojawia się ona nagle i wiele ptaków pada bez uprzednich znaków sygnalizujących zakażenie. Czasem można u nich zauważyć brak apetytu, osłabienie, stroszenie piór i gorączkę. Kury początkowo znoszą jaja o bardzo cienkiej skorupie, a w miarę upływu czasu przestają się nieść. Przy przedłużającym się przebiegu choroby ptaki maja obrzękłe grzebienie i korale, oddychają z trudem. Często siedzą lub stoją półprzytomne opierając dzioby o ziemię. Tym objawom może też towarzyszyć biegunka. Śmiertelność choroby wynosi 50-100%.
W tuszkach ptaków, które padły szybko po zarażeniu można zauważyć jedynie niewielkie odwodnienie i słabe przekrwienie mięśni i jelit. Przedłużająca się choroba powoduje wzrastające przekrwienie, głównie na gardle, tchawicy, żołądku i tłuszczu w okolicy serca oraz podskórne obrzmienie na głowie i nogach.

Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia

  Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała zalecenia, które pozwalają zmniejszyć ryzyko zakażenia.
• Zaleca się unikanie kontaktu z ptakami nie zależnie od tego czy są one zdrowe, czy nie.
• Osoby, które muszą pracować z ptakami powinny nosić maski i kombinezony chroniące przed pyłem unoszącym się ze ściółki, a także dbać o higienę.
• Drób z zarażonych stad musi być niszczony i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi ani przez zwierzęta nawet po przetworzeniu.
• Uznano, że drób i jaja ze zdrowych stad znajdujących się jednak na terenach objętych epidemią po przetworzeniu nie zagrażają zdrowiu ludzkiemu.
Zdaniem ekspertów rozprzestrzenianiu się epidemii influenzy zapobiegnie masowy ubój ptaków z zarażonych stad i szczepienia pozostałych ptaków szczepionką odpowiadającą międzynarodowym standardom.

Więcej informacji dotyczących ptasiej grypy można znaleźć pod następującymi adresami:
  -  Główny Inspektorat Weterynarii
  -  Główny Inspektorat Sanitarny