"Wielkość narodu i jego moralnego postępu
wyraża się w sposobie traktowania zwierząt"
Mahatma Gandhi
Ludzie wykorzystują zwierzęta na wiele różnych sposobów. W
efekcie przekształcają je dostosowując do swoich potrzeb
(zmiany genetyczne) zmieniając jednocześnie ich otoczenie i
środowisko. Wiąże się z tym jednak odpowiedzialność -
poszczególnych osób zajmujących się zwierzętami, jak i
całego społeczeństwa. Nie można dopuścić, aby podstawowe
potrzeby zwierząt znikły z pola widzenia - konieczna jest
troska o ich
dobrostan.
Czym jest dobrostan?
odejmowano wiele
prób naukowego zdefiniowania dobrostanu, jednak w związku
z tym, iż dotyczy on nie tylko komfortu fizycznego i
biologicznego, ale uwzględnia również stan psychiczny
zwierząt, zagadnienie to rozpatruje się na trzech
płaszczyznach:
- statusu fizycznego (fitness)
- statusu mentalnego (odczuć)
- ekspresji naturalnych zachowań.
Wszystkie te płaszczyzny zostały zawarte przez Farm
Animal Welfare Council (FAWC) w tzw. "pięciu wolnościach"
zwierząt. Powinny one być wolne od:
- Głodu i pragnienia
- poprzez zapewnienie im stałego dostępu do wody i
pokarmu koniecznego do utrzymania zdrowia i
witalności.
- Dyskomfortu - przez zapewnienie odpowiedniego
środowiska życia z miejscem schronienia i spokojnego
odpoczynku.
- Bólu, ran i chorób - przez zapewnienie właściwej
opieki, możliwie szybkiej diagnozy i skutecznego
leczenia.
- Strachu i stresu - poprzez eliminowanie zbędnego
cierpienia.
- Wyrażać naturalne zachowanie - przez zapewnienie im
wystarczaj±cej przestrzeni, właściwego jej
wyposażenia oraz możliwo¶ci kontaktów socjalnych.
Dobrostan zwierząt gospodarskich
łówna troska o
dobrostan zwierząt gospodarskich dotyczy sposobu ich
utrzymywania na fermach przemysłowych. Są to bowiem
systemy, w których zwierzęta są pozbawiane możliwości
zaspokajania podstawowych potrzeb behawioralnych, jak
również fizjologicznych, co powoduje ich cierpienie.
Istnieje wiele czynników zaburzających dobrostan w
masowym chowie i hodowli zwierząt:
- system utrzymywania - często na bardzo ograniczonej
przestrzeni uniemożliwiaj±cej ekspresję naturalnych
zachowań,
- system regulacji rozrodu - selektywne rozmnażane
dla celów produkcyjnych bez spełniania kryteriów
dobrostanu,
- system karmienia - dieta skierowana na duży
przyrost masy, często niezaspokajająca potrzeb
żywieniowych,
- inne praktyki hodowlane - znakowanie, kastracje
itp., często wykonywane w sposób powodujący zbędny
ból i stres.
(wg WSPA "Concepts in Animal Welfare", 2000)
W sieci Agroweb CEE Network utworzonej z inicjatywy
FAO-SEUR, powstała nowa podstrona. Dotyczy ona dobrostanu
zwierz±t - praw reguluj±cych jego zasady, opracowań,
konferencji i szkoleń z tego zakresu w poszczególnych
krajach należących do sieci. Służy dzieleniu się
doświadczeniami i informacjami w gronie instytucji i osób
zainteresowanych dobrostanem zwierz±t. Utworzono już jej
angielskojęzyczną wersję prezentującą rozwiązanie tych
zagadnień przyjęte w Polsce -
Animal Welfare w AgroWeb Poland.
Analogiczne informacje dotycz±ce Unii Europejskiej można
znaleĽć na stronie
Farm Animal Welfare. Ze strony
tej można też przejść na strony dobrostanu zwierząt
krajów Europy Środkowej i Wschodniej.
Opracowanie:
Agnieszka
Sergiel - Uniwersytet Wrocławski, Wanda Mierzecka - CBR,
Warszawa
© Centralna Biblioteka Rolnicza, 2008